AI Usage Scale
VI

Đặc tả · 1.2.0

Nó được định nghĩa thế nào, và nói chuyện với mọi thứ khác ra sao.

Đây là một chuẩn về việc công bố, không phải một chuẩn về việc chứng minh. Nó không thể được xác minh bằng mật mã học và cũng không cố làm vậy. Dòng tác giả cũng vậy thôi.

Quy trình quyết định

Năm câu hỏi, hỏi theo thứ tự. Câu đầu tiên dừng lại sẽ cho ra cấp độ.

#Câu hỏi Không
1 Có sử dụng AI tạo sinh nào trong việc làm ra tác phẩm này không? tiếp 0
2 AI có tạo ra chất liệu mới xuất hiện trong tác phẩm đã công bố không — vượt quá việc xử lý máy móc những gì bạn đã làm ra? tiếp 1
3 Phần lớn hình thức cuối cùng có phải do chính bạn làm không — phần lớn câu chữ, điểm ảnh hay âm thanh? 2 tiếp
4 Nội dung có phải của bạn không — kiến thức, dữ liệu, lập luận, định hướng? 3 tiếp
5 Có người nào rà soát nó trước khi công bố và chịu trách nhiệm về những gì nó nói không? 4 5

Thành phần

Không bắt buộc. Một con số duy nhất mô tả cả tác phẩm. Khi các phần của nó khác nhau rõ rệt, hãy công bố chúng. Huy hiệu luôn hiển thị một con số; phần chi tiết nằm sau đường liên kết.

Quy tắc cấp độ chính. Cấp độ chính mô tả phần tác phẩm mang ý nghĩa của nó. Chất liệu trang trí mà một khán giả tỉnh táo sẽ không coi là trọng yếu đối với tác phẩm thì không quyết định cấp độ chính — hãy công bố nó ở đây.

Các thành phần được công nhận: textimageaudiovideocodedata

{
  "aiUsageScale": "1.0",
  "level": 3,
  "surfaces": { "text": 3, "image": 5, "audio": 0 }
}

Trường hợp biên

Mỗi trường hợp ở đây đều đến từ những nỗ lực bẻ gãy cây quyết định. Chúng được xử lý dứt điểm tại đây, để hai người trung thực đi tới cùng một con số.

Dịch thuật

Một bản dịch trung thành thừa hưởng cấp độ của tác phẩm gốc và thêm một ghi chú về việc dịch. Dịch một bài viết Cấp độ 1 bằng mô hình thì công bố nó vẫn là Cấp độ 1, do AI dịch.

Nội dung và cấu trúc không đổi. Trừng phạt việc dịch sẽ khiến chữ nghĩa của thế giới ít đến được với người khác hơn, đi ngược lại toàn bộ mục đích của việc này.

Gỡ băng

Gỡ băng lời nói do chính bạn thu là xử lý máy móc. Nó không làm cấp độ tăng lên.

Chữ là của bạn. Mô hình chỉ chép chúng xuống.

Nội dung cốt lõi từ AI, câu chữ từ bạn

Nếu mô hình nghĩ ra nội dung cốt lõi quyết định tác phẩm nói gì — luận đề, lập luận, cấu trúc — thì nó đã tạo ra chất liệu mới còn trụ lại trong tác phẩm, ngay cả khi từng chữ đều do bạn viết. Đó là Cấp độ 2 trở lên, không bao giờ là Cấp độ 1. Phản hồi, phê bình và kiểm chứng dữ kiện mà bạn tự xác minh vẫn là Cấp độ 1: lời khuyên của biên tập viên không biến biên tập viên thành tác giả.

Ý tưởng là chất liệu. Viết lại chúng bằng lời của mình không xoá được việc chúng đã được nghĩ ra — và lời hứa của Cấp độ 1, rằng mô hình không nghĩ ra gì cả, phải đúng nghĩa đen.

Chất liệu trang trí

Một ảnh tiêu đề do AI sinh ra trên một bài viết do người viết không biến bài viết đó thành Cấp độ 4. Hãy công bố bức ảnh ấy ở mục “Thành phần”.

Cấp độ chính mô tả thứ mang ý nghĩa. Nếu không, một tấm ảnh kho sẽ nuốt trọn cả lời công bố, và người ta sẽ đơn giản là thôi công bố.

Tác phẩm phái sinh

Hãy công bố cấp độ của phần bạn đóng góp, và dẫn lại cấp độ của tác phẩm gốc nếu nó có công bố.

Sinh trực tiếp

Nội dung được sinh theo yêu cầu và hiển thị cho người dùng mà không rà soát là Cấp độ 5, kể cả khi câu lệnh hệ thống được một người viết rất cẩn thận.

Học máy không tạo sinh

Lấy nét tự động, khử nhiễu, phóng lớn ảnh, so màu và phân loại mà không tạo ra nội dung mới đều không phải AI tạo sinh. Chúng không đưa bạn ra khỏi Cấp độ 0.

Nếu bạn nghi ngờ một lời công bố

Lời công bố có thể bị bác bỏ công khai. Hãy kiểm tra liên kết và siêu dữ liệu; đối chiếu cấp độ đã công bố với tác phẩm và, ở những phần khác biệt, với phần phân tích theo Thành phần; rồi hỏi tác giả — trong bình luận, bài đánh giá hay issue. Phần lớn chênh lệch là những cách diễn giải trung thực về một ranh giới, và các trường hợp biên ở trên giải quyết được phần lớn những chênh lệch đó.

Nếu một lời công bố cố tình sai, câu trả lời của chuẩn này là câu trả lời có thể mở rộng: lời công bố ấy đã được đưa ra công khai, có thể liên kết — và giờ bị bác bỏ công khai. Ở đây cố ý không có máy dò, không có sổ đăng ký. Uy tín chính là cơ chế thực thi, hệt như với một dòng đề tên tác giả.

Khả năng liên thông

Thang đo này bổ trợ cho các tiêu chuẩn về nguồn gốc. Nó ánh xạ sang bộ từ vựng IPTC đã được xác lập và thử nghiệm cú pháp ứng viên đang được W3C AI Content Disclosure Community Group thảo luận; cú pháp đó không phải là tiêu chuẩn W3C.

W3C AI Content Disclosure Community Group

The W3C AI Content Disclosure Community Group is discussing candidate syntax and a four-part model, but has not published a W3C standard. This scale currently emits experimental ai-disclosure metadata aligned with that model; consumers must not treat it as standardised W3C markup.

IPTC Digital Source Type NewsCodes

Every level maps to an IPTC term, so a declaration can travel into C2PA manifests, XMP, and the metadata Meta, Pinterest, and Google already read. The mapping is lossy in one direction only: IPTC cannot tell Levels 3, 4, and 5 apart.

C2PA / Content Credentials

Complementary, not competing. C2PA provides tamper-evident, signed provenance about an asset and its processing history. Its core specification does not attribute content to individuals or organisations, and provenance alone cannot determine whose thinking shaped a work. This scale is a declaration about contribution and review, designed to work for web text as well as media files.

EU AI Act (Regulation (EU) 2024/1689), Article 50

Article 50(4) switches the disclosure duty for public-interest text off the moment a human reviews it and holds editorial responsibility — the same question this scale asks to separate Level 4 from Level 5. The Code of Practice publishes three EU icons, and specifies the basic one as a first layer expecting an interactive second layer behind it. A declaration on this scale is that second layer: a mark anyone can read, linked to a public definition. The icons are free to use and require no attribution; using them is optional, while the Article 50 duties are not.

Measures for Labeling AI-Generated Synthetic Content, and GB 45438-2025

China requires two layers at once: an explicit label a reader can see, and an implicit label in the metadata carrying the nature of the content — confirmed, possible or suspected AI-generated — plus the service provider and a content ID. That two-layer shape is what a badge plus ai-usage metadata already produces. The duties fall on internet information service providers and content distribution platforms, not on individual authors.

California AI Transparency Act (SB 942, as amended by AB 853)

California pairs a manifest disclosure on the surface with a latent disclosure inside the asset: provider name, system name and version, a timestamp, and an identifier linking the content back to the system that made it. AB 853 moved the operative date to 2 August 2026 to line up with Article 50; hosting-platform duties follow on 1 January 2027. The duties fall on large generative-AI providers and platforms, not on individual publishers.

Ánh xạ cấp độ

#Experimental ai-disclosureIPTC
0 none digitalCreation
1 ai-assisted algorithmicallyEnhanced
2 ai-assisted compositeWithTrainedAlgorithmicMedia
3 ai-generated trainedAlgorithmicMedia
4 ai-generated trainedAlgorithmicMedia
5 autonomous trainedAlgorithmicMedia

Phép ánh xạ này mất mát đúng theo một chiều, và chính sự mất mát ấy mới là điều đáng nói: IPTC không phân biệt nổi Cấp độ 3, 4 và 5. Nó không có thuật ngữ nào cho câu hỏi nội dung này là của ai, và cũng không có thuật ngữ nào cho câu hỏi liệu đã có người đọc nó hay chưa. Đó đúng là hai câu hỏi mà người đọc thực sự quan tâm, và là hai câu hỏi mà thang đo này sinh ra để trả lời.

Dạng máy đọc được

Các định nghĩa tiếng Anh chính thức nằm trong một tệp duy nhất và làm nguồn cho huy hiệu cùng đầu ra máy có thể đọc. Phần giải thích đã bản địa hóa được duy trì riêng và được kiểm tra để bảo đảm tương ứng về cấu trúc.

GET /vi/levels.json · CC0

<!-- AI Usage Scale proposal; custom metadata, not a registered standard -->
<meta name="ai-usage" content="3">
<meta name="ai-usage-standard" content="https://usagescale.org">

<!-- Experimental W3C Community Group alignment; not a W3C standard -->
<meta name="ai-disclosure" content="ai-generated">
<link rel="ai-disclosure" href="https://usagescale.org/3">

Một trang web cũng có thể đăng lời công bố cho toàn bộ trang tại một đường dẫn well-known, nơi trình thu thập biết tìm mà không cần được chỉ dẫn:

GET /.well-known/ai-disclosure.json

{
  "aiUsageScale": "1.0",
  "level": 3,
  "surfaces": { "text": 3, "image": 0 },
  "definition": "https://usagescale.org/3"
}

Những gì có trước

Không có gì ở đây là chưa từng có tiền lệ, và giả vờ ngược lại thì tự nó đã là một sự thiếu trung thực nho nhỏ.

AI Assessment Scale (AIAS)

Perkins, Furze, Roe, MacVaugh

Five non-hierarchical levels, adopted by hundreds of institutions in 30+ languages. AIAS describes what a student is permitted to do. This scale describes what an author did. The debt is direct: the principle that no level ranks above another is theirs, and it is the most important rule here.

Creative Commons

The three-layer model — a mark anyone can read, a page that explains it, a specification that pins it down — is theirs.

Human Provenance in Film

Three tiers, free, CC BY 4.0. Proof that a graded standard can launch in a hostile industry.